Varlık barışı, genellikle bir ülkede yurt dışında bulunan veya kayıt dışı olan varlıkların, belirli bir süre ve şartlar dahilinde beyan edilerek yasal hale getirilmesini sağlar. Vergi affı veya varlıkların kayıt altına almak amacıyla uygulamaya sokulmuştur. Varlık barışı sayesinde, kişiler veya kurumlar, yurt dışındaki veya kayıt dışı varlıklarını beyan ederek, geçmişe dönük vergi cezalarını ve yaptırımlarından muaf tutulabilirler. Amaç, ekonomik sistemde şeffaflığın artması ve vergi gelirlerinin yükseltilmesidir.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, yürürlüğe giren yeni Gelir Vergisi Kanunu ile birlikte yerli-yabancı yatırımcı ayrımı yapmadan çoğu sektörde vergi istisnası yapılacağını söyledi. Gelir Vergisi Kanunu'nda yapılan değişiklikler ile yerli ve yabancı yatırımcılara Türkiye'de yeni fırsatlar sunulduğunu belirtti. Ayrıca Transit ticaret için vergi istisnaları gündeme getirildi. Şirket merkezin Türkiye'ye alındığı takdirde , yerli ve de yabancıya geçerli olmak üzere vergi istisnaları sağlanacak. Küresel hizmet veren şirketler merkezlerini Türkiye’ye taşırsa da istisnalardan yararlanabilecek.
Bakan Şimşek varlık barışıyla ilgili düzenlemenin FATF’ın ( Financial Action Task Force) dört temel ilkesine uyumlu hazırlandığını belirterek, yasada kara para aklama, terörizmin finansmanı ve benzeri suçlarla ilgili düzenlemeler bakımından herhangi bir istisna ya da muafiyet tanınmadığını vurguladı.
2026 Varlık Barışı ile yurt içi ve yurt dışı varlıkların %0–%5 arası vergi avantajıyla beyan edilmesi ve kayıt altına alınması için önemli bir fırsat sunuyor ve 31 Temmuz 2027’ye kadar beyan edilmesi gerekiyor. Bildirilen varlıklar için genel vergi oranı %5 olup, belirli yatırım ve taahhüt şartlarıyla bu oran %0’a kadar düşebilecek. Şartlara uyulması halinde bildirilen varlıklar için vergi incelemesi yapılmaması gibi önemli avantajlar sağlanacak.
Varlık barışına ilişkin düzenlemeleri kabul eden kanun teklifi, 20 Mayıs Çarşamba günü gerçekleştirilen genel kurulda Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edildi. 2026 Varlık Barışı düzenlemesini içeren 7582 sayılı Kanun, 4 Haziran 2026 tarihli ve 33270 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu düzenleme ile yurt içi ve yurt dışındaki para, altın, döviz ve menkul kıymetlerin Türkiye’ye kolayca getirilmesi sağlanmaktadır.
Yurt içi varlıklarla ilgili hüküm sadece gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri için geçerli olacak, Buna göre söz konusu mükellefler sahip oldukları ve Türkiye'de bulunan ancak kanuni defter kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarını, 31 Temmuz 2027 tarihine kadar banka veya aracı kurumlara bildirilebilecekler.
Varlık barışında vergi oranları
Banka ve aracı kurumların, kendilerine bildirilen varlıklara ilişkin olarak bildirim sahibinden, varlıkların değeri üzerinden %5 oranındaki vergiyi peşin olarak tahsil etmeleri gerekiyor. Bu vergiyi, bildirimi izleyen ayın 15. günü akşamına kadar vergi sorumlusu sıfatıyla bir beyanname ile bağlı bulundukları vergi dairesine beyan edecekler ve aynı sürede ödeyeceklerdir.
Bildirilen varlıkların vadeli hesaplarda veya 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca ihraç edilen devlet iç borçlanma senetleri ile kira sertifikaları veya girişim sermayesi yatırım fonlarında belli sürelerde bulundurulacağının taahhüt edilmesi durumunda aşağıdaki düşük vergi oranları uygulanacak. Ayrıca bu taahhütnameler üzerinden damga vergisi de alınmayacak.
31.12.2026 tarihine kadar bildirilen varlıklar için mevduat veya belirtilen kıymetlere yatırılacağına ilişkin taahhüdün süresi; en az 5 yıl olursa %0, en az 4 yıl olursa %1, en az 3 yıl olursa %2, en az 2 yıl olursa %3 ve en az 1 yıl olursa %4 oranında vergi ödenecek.
Yukarıda özetlemeğe çalıştığım 2026 Vergi Barışı ve kapsamı farklı ülkelerde güncel uygulanan ve yatırımcıyı teşvik eden istisnalar paketinin hayata geçirilmesi ile ilgili bir düzenleme uygulamaya sokulmuştur. Uygulamanın detayları için muhakkak uzman kuruluşlara başvurmanızı tavsiye ederim.