Romanya’daki Osmanlı Mirasına Yunus Emre Enstitüsünden Dijital Koruma

Yunus Emre Enstitüsü tarafından Balkan coğrafyasında yürütülmüş olan Balkanlarda Kültürel Mirasın Yeniden İnşası Projesi kapsamında Romanya arşivlerinde bulunan ve Türk-Rumen ortak geçmişine ışık tutacak el yazmaları ve değerli kaynaklar dijital ortama aktarılıp koruma altına alınacak.

Geçtiğimiz haftalarda Yunus Emre Enstitüsü Müdürü Mustafa Yıldız, Kültür Bakanı Lucian Romaşcanu tarafından kabul edilmiş ve 2023 yılı faaliyetleri ve ortak projeleri değerlendirilmişti. Yapılan bu toplantıda birçok karar alındı. Kararlardan biri olan Romanya müzelerinde artık Türkçe de kullanılacaktı. Şimdi yeni bir açıklama daha geldi. Alınan kararların bir diğeri ise Romanya kütüphanelerinde, müzelerinde kısacası arşivlerindeki Osmanlı dönemi el yazmalarının dijital ortama aktarılması ve korunması oldu. Bu çalışma daha önce 7 Balkan ülkesinde yapılmıştı. Şimdi ise Yunus Emre Enstitüsünün girişimleriyle Romanya’da da yapılacak.

Yunus Emre Enstitüsü Müdürü Mustafa Yıldız, bilim insanlarını genelde Balkanlardaki özelde ise Romanya’daki zengin tarihi geçmişle tanıştırmayı ve bu zenginliği dijital ortama aktararak istifadelerine sunmayı hedefliyoruz. Proje kapsamında incelenecek eserlerin kesinlikle dışarı götürülmeyeceğini, amaçlarının hâlihazırda var olan el yazmalarını mikrofilm olarak kopyalayıp koruma altına alınacağını, ayrıca dijitale aktarılan eserlerin öncelikle tasnif edileceğini, sonrasında günümüz Türkçesine çevrileceğini ve akabinde de Rumenceye çevrilip kataloglanacak, böylelikle iki ülke kültürüne, tarihine, ortaklıklarına da ışık tutulacağını belirtti.

Yıldız, proje kapsamında dijitale aktarılan el yazmalarının zarar görmeden muhafaza edilmesi, zarar görmüşlerin ise aslına uygun olarak restore edilmesi için mikrofilm, kopyalama, ciltleme, tamir etme ve muhafaza etme alanlarında uzman kişiler yetiştirmek de projenin amaçları arasında olduğunu belirtti.

Balkanlar’da Kültürel Mirasın Yeniden İnşası Projesi

Yunus Emre Enstitüsü ile Merkez Bankasının ortaklaşa gerçekleştirdiği “Balkanlar’da Kültürel Mirasın Yeniden İnşası Projesi” Bosna-Hersek, Makedonya, Arnavutluk, Kosova, Sırbistan, Karadağ ve Hırvatistan’da Osmanlı döneminden kalma el yazması eserlerin tespit, tamir ve bakımı ile mevcut eserlerin modern şartlarda korunmasına destek olmak üzere oluşturulmuştur. Proje, savaş esnasında tahrip olmuş el yazması eserlerin tamir ve bakımını gerçekleştirmek, yok olan eserlerin diğer coğrafyalarda mevcut nüshalarından hareketle kopyalarını oluşturup ilgili kütüphaneye teslim etmek, maddi imkânsızlıklar sebebiyle modern şartlarda korunma imkânına sahip olmayan eserler için uygun saklama koşulları oluşturmak, el yazması eserlerin kataloglanması ve dijital ortama aktarılması noktasında yardımda bulunmak ve eserlerin ihyası konusunda uzmanlar yetiştirmek gibi birçok başlıkta çalışmalarını sürdürmektedir.