VİTAMİNLER HAKKINDA BİLMEDİKLERİMİZ

Mehmet Fuat Ergün

18-11-2026 13:18

Hep kendime sordum. Vitamin deyip dururuz. Üstelik her bir vitamine harfler veririz. Nelere iyi geldiğini ve hangi sebze, meyve ve yiyeceklerde bulunduğunu söyleriz. Bu konuyu bilimsel olarak araştırdım. Öğrendiklerimden benim de bilmediğim bir çok hususu fazla detaylara kaçmadan  sizlerle paylaşmak isterim.  Vitaminlerin A, B, C, D, E ve K gibi harflerle sınıflandırılması tamamen çözündükleri maddelere, fiziksel özelliklerine ve vücuttaki işlevlerine dayanır. 

Bu sınıflandırma temel olarak iki ana gruba ayrılır:​

1- YAĞDA ÇÖZÜNEN VİTAMİNLER: (A, D, E, K) 

Bu vitaminler yağda çözünür ve vücutta özellikle karaciğerde ve yağ dokularında depolanırlar.

Nasıl atılırlar?

Fazlası idrarla atılamazlar. Vücutta birikebildikleri için çok yüksek dozlarda alındıklarında toksik zehirli etki gösterirler.

 ÖRNEKLER​:

Vitamin A: Görme, bağışıklık ve hücre gelişimi için.                                  ​

Vitamin D: Kalsiyum emilimi ve kemik sağlığı için.                              Vitamin E: Güçlü bir antioksidan olarak hücre koruması için.              Vitamin K: Kanın pıhtılaşması için.                 

2- SUDA ÇÖZÜNEN VİTAMİNLER: ( C ve B grubu vitaminler)              Bu vitaminler suda çözünürler. Vücutta büyük ölçüde depolanmazlar. Fazla alındıklarında idrar yoluyla vücuttan dışarı atılırlar.

Nasıl atılırlar?

Depolanmadıkları için bu vitaminleri neredeyse her gün besinlerle düzenli olarak almak gerekir.

Örnekler: 

Vitamin C: Bağışıklık sistemi, kolajen üretimi ve antioksidan etki için. Kolajen, insan vücudundaki toplam proteinin yaklaşık %30'unu oluşturur. Dokulara güç esneklik ve yapısını kazandıran temel bir proteindir. Vücudumuzun çimentosu olarak hücreleri ve bağ dokuları bir arada tutar.

B Grubu Vitaminleri (B1, B2, B3, B6, B12, Folik Asit vb.): Enerji üretimi, sinir sisteminin çalışması ve kırmızı kan hücrelerinin oluşumu için. B grubu kendi içinde çok çeşitlidir. Çünkü kimyasal yapıları ve görevleri farklıdır, ancak hepsi suda çözündüğü ve benzer kaynaklarda bulunduğu için B kompleksi çatısı altında toplanmıştır.

Neden Harf Sistemi Kullanılır?

​Vitaminler keşfedildikleri sıraya göre ya da ilk bulundukları dönemdeki kimyasal özelliklerine göre alfabetik olarak adlandırılmıştır. Örneğin, 1900'lerin başında balık yağında keşfedilen ilk yağda çözünen faktöre A vitamini; limonda bulunan vücudun bağ dokularının temel yapı taşı olan C vitamini (askorbik asit) eksikliğinden ortaya çıkan ciddi bir hastalık skorbüt'ü önleyen vitamine C vitamini denmiştir. Günümüzde her vitaminin kimyasal bir adı örneğin C vitamininin kimyasal adının askorbik asit olması gibi. Günlük hayatta ve tıpta bu pratik harf sınıflandırması kullanılmaya devam etmektedir.

VİTAMİNLERİN YİYECEKLERDE TESPİT ŞEKİLLERİ:

​Dedektörlerle: Portakaldaki C vitaminini ya da havuçtaki A vitaminini gözümüzle göremeyiz. Peki laboratuvarlar bunu nasıl başarıyor? Aslında her vitaminin kimyasal yapısına göre kullandığı özel bir dedektörü vardır.

​Renk ve Işık Oyunu (Spektrofotometri): Yiyecekteki vitamin özel bir kimyasalla reaksiyona sokulur ve renk değiştirir. Renk ne kadar yoğunsa, vitamin o kadar fazladır.

​Yüksek Basınçlı Dedektörler (HPLC): Yiyecekler sıvılaştırılıp çok ince tüplerden yüksek basınçla geçirilir. Vitaminler moleküler ağırlıklarına göre ayrışır ve cihaz ekranda hepsini tek tek listeler.

​Canlı Testler (Mikrobiyolojik Yöntemler): Bazı B grubu vitaminleri, belirli bakterilerin bu vitamini ne kadar sevip ürediğine bakılarak ölçülür.

​Kısacası laboratuvarlar, görünmezi görünür kılmak için ya moleküllerin ışıkla dansını ya da hassas tartım cihazlarını kullanırlar.

Mehmet Fuat Ergün 17.11.2026

DİĞER YAZILARI MİRASCILARA SESLENİYORUM 01-01-1970 03:00 İNSANI TANIMAK YAŞAMI TANIMAKTIR 01-01-1970 03:00 KARDEŞİM, KANSER VE BUGÜN YAŞADIKLARIM 01-01-1970 03:00 16 AY ÜLKEME DÖNMEDEN ROMANYA PANDEMİ DÖNEMİ BATCA OTEL 01-01-1970 03:00 ZAMAN HAYRETLER İÇİNDE GEÇİP GİDİYOR 01-01-1970 03:00 KALP HUZURU BİZİM İÇİMİZDE 01-01-1970 03:00 YAŞLILIKTA BU 40 MADDEYİ UYGULAYABİLİYORMUSUN? 01-01-1970 03:00 HER ŞEYİN HAYIRLISI 01-01-1970 03:00 TAPINACAKLARINIZ MAL, MÜLK, PARA OLMASIN 01-01-1970 03:00 KAİNATI, İNSANI, OLAYLARI OKUMALIYIZ 01-01-1970 03:00 KABETTİĞİMİZ SEVDİKLERİMİZ YAŞIYOR 01-01-1970 03:00 ÖMER SÜSLİ, ROMANYA'DA GURURUMUZ 01-01-1970 03:00 TASARRUF DEMEK İNSANCA YAŞAMAK DEMEK 01-01-1970 03:00 HİKMETLİ SÖZLERİN İZİNDE: DÜNYADAN ATASÖZLERİ 01-01-1970 03:00 Mavi Vatan’da Bir Türk Mühendislik Gururu: TCG BERK ve Kıbrıs Barış Harekâtı 01-01-1970 03:00 İş Hayatında Nankörlük ve Emeğin Görünmezliği 01-01-1970 03:00 YİNE DİYECEKSİNİZ BU MEHMET FUAT'DA ÖLÜMDEN BAŞKA BİR ŞEY BİLMİYOR 01-01-1970 03:00 Hayat gazetesinin kurucusu Erkan Eruysal'ın anısına 01-01-1970 03:00 BENİM İÇİN SANKİ İKİCİ ÜNİVERSİTE MÜGE ANLI, ESRA EROL 01-01-1970 03:00 BAYRAMLARLA YAŞAM SEVİNCİMİZ NASIL ARTAR 01-01-1970 03:00 KANSERİ HİÇ BÖYLE TANIMAMIŞTIK 01-01-1970 03:00 HAYRETLER İÇİNDE KALMAK İSTER MİSİNİZ? 01-01-1970 03:00 ISTIKLAL MARŞIMIZ VE ORDUMUZ 01-01-1970 03:00 ŞU ANINIZ ÖNEMLİ 01-01-1970 03:00 MODERN TIBBIN TAVSİYESİ ORUÇ 01-01-1970 03:00 İNSAN YAZARINI TANIMAK İSTER 01-01-1970 03:00 ADI ÜZERİNDE BOŞAN - MA 01-01-1970 03:00 ÇİN VENEZUELA İÇİN NE YAPTI 01-01-1970 03:00 ŞÜKRETMESİNİ BİLEN KAZANIR 01-01-1970 03:00 TÜRK ÜNİVERSİTELERİNDE SON DURUM 01-01-1970 03:00 DİLİMİZDEN DÜŞÜRMEDİĞİMİZ 01-01-1970 03:00 KENDİMİ BİR HİÇ OLARAK GÖRÜYORUM 01-01-1970 03:00 EŞİMİZİ NE KADAR TANIYORUZ? 01-01-1970 03:00 ROMANYA MEHMET FUAT ERGÜN VE YAPAY ZEKA 01-01-1970 03:00 ARKADAŞIN VİTAMİN OLDUĞUNU YENİ ÖĞRENDİM 01-01-1970 03:00 HERKESİN DİLİNDE KALİTE. TABİKİ METODU VAR 01-01-1970 03:00 YAŞLANMA KENDİ ELİNİZDE 01-01-1970 03:00 BİR DE ÖLÜME BU AÇIDAN BAKALIM 01-01-1970 03:00 1993 ROMANYA YILLARIM. NERDEN NEREYE 01-01-1970 03:00 GÜNDE ÜÇ LİTRE SU İÇERSEN BÖBREKLERİN GİDER 01-01-1970 03:00 AZ KALDI KANSER SOYUNUN KURUMASINA 01-01-1970 03:00 "PATRON VE YÖNETİCİLERİN YAPTIĞI 21 ALTIN KURAL" 01-01-1970 03:00