Her gün nicelerimizin geçtiği bazı sokak ve caddelerin aslında Rumen-Türk kültürünün bileşimi olduğunu anlayabiliriz. Son Osmanlı dönemi, Romanya Krallığı, Romanya Halk Cumhuriyeti ve Romanya Cumhuriyeti son yüz elli yıl incelendiğinde devletler ve hükümetler değişmesi ile kültür ve dilin de etkilendiği görülür. Evliya Çelebi’nin seyahatnamesinde iki kere Bükreş’i ziyaret ettiği belirtilir. 1659 ve 1666 yıllarında Bükreş de 7 tane han olduğunu belirtmiştir. George Potra’nın Bucurestii de Altadata (Eski Bükreş’ten) ve Istıorıcul Hanurilor Bucureştene (Bükreş Hanlarının Tarihçesi) kitapları incelendiğinde Bükreş tarihinde Osmanlı izlerine rastlanır. 2022 yılında hayat gazetesinde yazmış olduğum bunları biliyor musunuz? adlı yazımda Hanul Manuc'dan bahsetmiştim. Lakin yeni yaptığım araştırmaların sonucunda Osmanlı lonca teşkilatlarının Bükreş’teki izlerine rastladım.
Universitate meydanı ile Unirii meydanı arasında bulunan Strada Blanari (Kürkçüler sokağı) bu küçük sokağın Osmanlı döneminde kürkçü lonca teşkilatından kaldığı görülmektedir.
Lipscani bölgesinin günümüzde en işlek sokaklarından bir tanesi olan Strada Şelari (Eyerciler Sokağı) ise şehir merkezinde oluşu, hanlar bölgesine yakın oluşu ve Hanul Manuc yakın olması yine Osmanlı döneminde eyerciler lonca teşkilatının günümüzde ki etkisidir.
Kim bilir belki Osmanlıcadan günümüze kadar ulaşan bu iki sokaktan başka ortak tarihimize ışık tutacak başka sokaklarda keşfedilmeyi beklemektedir.
Yerel adıyla Centrul Vechi diğer adlarıyla Old Town, Lipscani olan şehir merkezi ise Rumen-Alman ortak kültüründen kalmadır. Slav dili kökenine bakıldığında ıhlamur ağacı anlamına gelen Lipsk kelimesine ilk kez 1015 yılında Almanya-Leipzig de rastlıyoruz. Leipzig den gelen tüccarlara Romence de Lipscan denildiğinden Lipscani bölgesinin bu durumdan dolayı ismi günümüze kadar bu şekilde süre gelmiştir.
18. yüzyıldan beri doğunun Paris’i diye adlandırılan Bükreş ve sokaklarını gezerken keşfedilmeyi bekleyen sokakları bulmamız dileğiyle tüm tarih severlere keyifli okumalar dilerim.
Lipscan Hakkında Kaynak: muzeulbucurestiului.ro
Kadir Murat Yalçın
