Soy bağıyla Romanya vatandaşlığına başvuranlar, getirilen yeni B1 düzeyinde Romence bilme şartı nedeniyle süreçte tıkanıklık yaşıyor. Mart 2025’ten itibaren yürürlüğe giren uygulama, binlerce kişiyi hem maddi hem de manevi açıdan mağdur etti. 6 milyon euronun üzerinde kurs ve başvuru parasının akıbeti meçhul.
Soy kökeni Romanya’ya dayanan ve bu nedenle vatandaşlık için başvuran binlerce kişi, mart ayında aniden getirilen B1 Romence dil şartı ile mağdur oldu. 14 Mart 2025’ten itibaren yürürlüğe giren uygulama, başvurularını bu tarihten önce tamamlayanları kapsam dışı bırakırken, bir gün sonra evrak teslim edenler için ise dil şartı uygulaması başlatıldı.
Resmi verilere göre Türkiye’den Romanya vatandaşlığı için yapılan başvurular son 5 yıl içinde 25 bini aşarken, şu anda 2 bin 500’den fazla kişi B1 sertifikası ibraz edemediği için başvurusu askıda kaldı. Bazı kaynaklara göre sadece dil şartı yüzünden mağdur olanların sayısı 4 bini aştı. Vatandaşlık hakkını kaybetmek istemeyen adaylar, kısa sürede Romence öğrenmek için kurslara yönelmeye başlarken bu durumu fırsat bilenler danışmanlık hizmeti adı altında 'sertifikayı garanti vereceğiz' vaadiyle dolandırıldı. Mağdur olanların bu dolandırıcılara kaptırdığı paranın 6 milyon euronun (yaklaşık 293 milyon TL) üzerinde olduğu belirtiliyor. Vatandaşlık başvurularında ve belgelerin toplanmasında 1500-2000 euro, doğum belgeleri ve hukuki takibatta ise aynı tutar civarında ücret talep edildiği belirtiliyor. Kimi danışmanlık şirketlerinde bu rakam 8 bin euroya kadar çıkıyor Fatura kesilmediği ya da danışmanlık bedeli adı altında gösterildiği için başvuranlar kendilerini güvencesiz hissediyor.
TÜRKİYE SINAVI İPTAL
Romanya vatandaşlığı, Romanya Vatandaşlık Kurumu (ANC) tarafından veriliyor. ANC, istediği dil şartını da Merkezi Romanya'da olan faaliyet gösterdiği ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluğa bağlı olarak çalışan dil eğitim derneği bünyesinde yapılan sınavlarla yerine getiriyordu. 14 Mart sonrasında dil öğrenmeye talep patlayınca, bu derneğin öğretmenleri kendi kurslarını açtı ve dil kursuna başvuranlardan 'sınavları zaten biz yapacağız, dil şartını merak etmeyin hepinize belge vereceğiz' diyerek 1000 ila 3000 euro arasında para almaya başladı. Düzenli dersler bile yapılmadan kursiyerlere güvence verilirken Ancak ANC, dil şartının getirilmesinin ardından aldığı bir kararla Türkiye'deki sınavların yapılmayacağını açıkladı. Ödemeleri yapan binlerce kişi kolayca alabileceğini düşündüğü Romence dil sınavında ortada kaldı. 14 Mart 2026'ya kadar ibraz edilmesi gereken B1 Romence dil şartı için alternatif yollar arayan vatandaşlar sosyal medyada gruplar kurarak haklarını aramaya ve dili öğrenmeye çabalıyor.
50'SİNDEN SONRA DİL ZOR
Bu gruplardan birisi de Romingo Academy. 500 dil mağdurunun online derslere katılıp fikirlerini paylaştığı bu platformda Zoom üzerinden toplanan mağdurların ortak talebi, B1 sertifikasının vatandaşlık yemini sırasında ibraz edilmesi. Böylece adayların hem daha uzun bir süre içinde dili öğrenme şansı olacağı hem de sürecin adil olacağı savunuluyor.
500 öğrencisi bulunan kurumun online ders ücreti kur başına 5 bin TL. Katılımcıların yüzde 90’ının 45 yaş üstü. Serkan Yağcı isimli kursiyer, “2023’te 40 bin başvuru yapıldı, sadece yüzde 1’i sonuçlandı. 2024’te 50 bin dosya bekliyor. Mart’ta bir günde getirilen dil şartı, insanları mağdur etti. Kademeli geçiş olmalıydı. Şimdiye kadar 3 bin euro harcadım” derken Canan S. ise şöyle konuşuyor:
“Oğlum ve kendim için başvuru yaptım. Danışmanlar 5 bin euro istediler, kabul etmedim. Ama şimdi dil için ayrıca para ödemem gerekecek. 50 yaşında yeni bir dil öğrenmek çok zor.”
Dil şartını yerine getiremeyen adayların önümüzdeki dönemde red kâğıtlarının evlerine ulaşacağı ve bu tebligattan 6 ay sonra yeniden başvuru yapabilecekleri belirtiliyor. Ancak red kâğıtlarının ne zaman gönderileceği belirsiz. Bu da başvuru sahiplerinin belirsizlik ve endişe içinde beklemesine yol açıyor. 14 Mart 2026'dan sonra ise yapılan başvurularda B1 Romence dil sertifikasının da isteneceği belirtiliyor.
Romingo Academy kurucusu İbrahim Çağrı Bakacak, 14 Mart’tan sonra başlayan öğrenciler için 5 aylık yoğun bir maraton program düzenlediklerini anlatıyor. Bakacak, “Normalde B1 seviyesine ulaşmak 9 ay ila 1 yıl sürer. Biz, daralan süre yüzünden haftada 5 gün, akşamları online derslerle süreci hızlandırıyoruz. Ama bu çok kolay değil” dedi.
'KOLAY YOLU SEÇTİLER DOLANDIRILDILAR'
Romanya ve Bulgaristan vatandaşlığı hizmeti veren Anıl Danışmanlık şirketinin sahibi Anıl Elçi ise, mağdur olan vatandaşların kolay yolu seçerek dolandırıldıklarını ifade etti. Romence kursiyerlerin 18 bin liradan başlayarak 35 bin liraya kadar çıktığını belirten Elçi, "Romanya'ya 2023 yılında 4 bin 500 başvuru yapılmış, 2024 yılındaki rakam 8 bini aştı. Bunların 6 bini Türk. Kursa gelenler A1, A2 seviyelerini yakalasa B1 sertifikasına ulaşmaları kolay" dedi. Dil şartının başvuruları bıçak gibi kestiğine de dikkat çeken Elçi, önceden ayda en az 4-5 başvuru aldığını şimdi ise bu rakamın bire düştüğünü ifade etti.
BULGARİSTAN'DA RET ORANI % 90
Bu arada sosyal medyada özellikle emekliler için çok kolay şekilde Bulgaristan vatandaşlığı alınabileceğine dair yoğun kampanyalar yürütülüyor. Bir kaç evrak, ev kiralamış gibi bir adres göstererek ve emekli maaşının Bulgaristan'daki bir bankaya tabir kaç bin euro hesaba para yatırılmasıyla 'D Vize' denilen oturum izninin hemen alınabileceği ve daha sonra da AB ülkelerine vizesiz seyahat edilebileceği söyleniyor. Hatta bunun için Bulgaristan kökenli olmaya bile ihtiyaç olmadığı belirtiliyor. Ancak Bulgar yetkililer son dönemde başvuruların aşırı arttığını ve denetimlerin çok sıkı şekilde takip edildiğini ifade etti. Bazı başvurularda aynı adreste 30'dan fazla kişinin beyan edildiğine dikkat çeken yetkililer, "Son dönemde D Vize başvurularında red oranı yüzde 90'a çıktı. Başvuracaklar her şeyi usulune uygun yaptıklarından emin olsunlar. Yoksa mağduriyet yaşama ihtimalleri çok yüksek" uyarısında bulundu.
