GÜNCEL
Giriş Tarihi : 01-09-2020 09:26   Güncelleme : 01-09-2020 09:26

Karbonun Aşk Hali; Pırlanta / Grafitten Elmasa

Bahadır KUMLALI'nın kaleminden.

Karbonun Aşk Hali; Pırlanta / Grafitten Elmasa

Hem elmas hem de grafit çok basit bir kimyasal bileşime sahiptir; İkisi de saf karbondan oluşurlar. Bununla birlikte, elmas, insan tarafından bilinen en sert mineral (Mohs ölçeğinde 10) ve grafit en yumuşak (Mohs ölçeğinde 1’den az)minerallerden biridir. Sonuç olarak, grafit mükemmel bir yağlayıcı iken, elmas son derece aşındırıcıdır. Grafit elektriği iyi bir ileten bir malzeme iken elmas bir elektrik izolatörüdür. Elmas genellikle şeffaftır, ancak grafit opaktır.

   Aradaki bu farkın sebebi grafit ve elmasın atom dizilimlerinde gizlidir. Grafit birbirine paralel karbon atomu plakalarından oluşmuşken, elmas üç boyutlu kristal yapıda düzenli sıralanmış karbon atomlarından oluşmuştur. Elmasın oluşum şartları ise 1325°C gibi bir yüksek sıcaklık ile cm2 başına 50 ton büyüklüğünde yüksek bir basıncı gerektirir. Bu basınç değerinin altındaki değerlerde ise elmas yerine grafit oluşur.

   Çok sayıda benzersiz ve olağanüstü özelliğe sahip elmaslar her yerde aranmalarına rağmen yine de insanların talebini karşılayacak miktarlarda bulunamamaktadır. Bu da elmasın ulaşılmazlığından kaynaklanan değerini arttırmakta ve süs eşyası olarak kullanılmasının yanı sıra, değeri gün geçtikçe artan tasarruf aracınada dönüşmesine yol açmaktadır.

Elmasın pırlantaya dönüşümü

   Milyonlarca yıl boyunca sıcak, soğuk, rüzgar, su ve basınç gibi doğa güçlerinin etkisi altında, yeryüzünün derin katmanlarında varlığını sürdüren ve büyük güçlüklerle yeryüzüne çıkartılan elmas, günümüzde değerli sanatkarların ellerinde özenle işlenerek ve çeşitli kesimlerde şekillendirilerek göz kamaştıran pırlantaya dönüşür.

   Pırlanta, elmasın içinde varolan sonsuz ışıltı ile içindeki ateşi açığa çıkaran ve büyük bir ustalık gerektiren elmasın özel bir kesim biçimidir. Ayrıca değişmeyen beyaz ve duru görüntüsü ile saflığın, güzelliğin, sevginin, sonsuz aşkın ve bütün bunların yanında gurur, zenginlik ile gücünde simgesi haline gelen pırlanta, baştan çıkarıcı güzelliği ile kadınların vazgeçemediği ve almaktan en cok mutlu oldukları hediyedir.

Pırlanta kesim nedir?

   Elmasın 57 fasetli özel kesilmiş haline pırlanta denir. Faset, değerli taşlar da ışığı yansıtan açılı yüzeylere verilen isimdir. Pırlanta kesim de üç ana bölüm bulunur. Taç, kemer ve külah.

   Kemerin üstünde bulunan bölüme taç denir. Taç bölümünde 33 adet faset bulunur. Taç bölümünde bulunan fasetlerin sayısı fazla olduğu için, bu bölümde daha fazla yansıma ve parlaklık gözlemlenir. Bunun için taç bölümü, pırlantanın geneline oranla daha beyaz görünür.

   Kemer bölümü doğal, cilalı ya da fasetli olabilir. Kemer kalınlığı pırlantanın parlaklığını etkiler. Kalın kemerli bir pırlanta daha mat görünür, ince kemerli pırlanta ise mıhlamaya karşı dayanıksızdır. Kemer, pırlantayı sağlam tutan önemli bir bölümdür.

   Kemerin altında bulunan bölüme külah denir. Külah bölümünde 24 faset bulunur. Külah bölümü pırlantaya giren ışığın dışarı yansımasını sağlar. Külah ne kadar doğru açıyla kesilmiş ise, pırlantaya giren ışık yansıyarak yine taçtan çıkar. Böylece pırlantada optimum parlaklık sağlanmış olur. Kimi zaman külah ucuna da faset atılabilir. Bu faset ile pırlantanın en hassas kısmı olan külah ucunda oluşabilecek hasarlar önlenmiş olur.

Elmasın 4C'si, (Colour, Carat, Cut, Clarity)

   Elmaslar, Renk, Karat, Kesim ve Berraklık değerlerine göre değerlenir ve fiyatlandırılır. Farklı ülkelerde farklı elmas çeşitlerine daha yüksek talep olabilir. Örneğin Asya ülkelerinde renkli elmaslar daha çok rağbet görmekteyken Avrupa’da saydamlık önemlidir

   İdeal elmas tamamen renksizdir. Bunlar en pahalı elmas türleri. Birçok pırlanta renksiz görünür olsa da, aslında hafif sarı veya kahverengi tonları vardır. Elmas sertifikasyon otoritesi olan Amerika Gemological Institute of GIA (GIA), D'den (tamamen renksiz) Z'ye (çok renkli) alfabetik olarak renklendirir.

   Sınıflardaki fark çok ince ve çoğunlukla çıplak gözle görülemez. K ve yukarıdaki gibi görünür bir renk tonu olan bir elmas, iyi bir berraklığa ve kesime sahipse hala güzel olabilir. Sadece N dereceli dereceli elmaslar, çıplak gözle görülebilen bir renk tonuna sahiptir. S'nin ötesinde, renk tonu daha da yoğunlaşır. Doğal renkli elmaslar, gökkuşağının tüm tonlarına ve renklerine sahiptir. 

Elmas karat hesabı

   Tanım olarak, 1 karat 200 miligramdır. Piyasada satılan çoğu elmasın 1 karattan daha az olması nedeniyle, karat genellikle "puan" olarak ikiye ayrılır. Tek bir karatta 100 puan var. Yani, 3/4 karat ağırlığında bir elmas "75 nokta elmas" olacaktır.

   1 karat = 200 miligram = 100 puan.

   Karat ağırlığı, elmas kalitesini gösteren bir faktör değildir. Diğer kalite ölçümlerinin bazıları, belirli tipte elmasların kalitesinde daha fazla etkiye sahipken, karat yalnızca bir elmasın büyüklüğünü, ağırlığına göre gösterir. 0.50 - 0.75 karat değerindeki elmaslar, boyutları ve değerleri açısından oldukça popülerdir.

Bahadır KUMLALI